Tiên Học Lễ, Hậu Học Văn

Giúp con biết cách tự học.

Theo các nhà nghiên cứu tâm lý giáo dục, tự học trước hết là học cho mình, là biết chủ động tìm học một cách tự giác, đồng thời biết thể hiện tri thức một cách sáng tạo. Nếu học sinh cần mẫn học tập nhưng chỉ học thuộc, làm lại, nhắc lại những gì đã có sẵn cũng chưa phải là tự học. Tự học đòi hỏi người học phải biết chuyển từ việc vận dụng trí nhớ sang vận dụng tư duy; biết vận dụng những cái đã được học thuộc theo hướng sáng tạo như: biết cách mở rộng hoặc thu tóm kiến thức, biết tham khảo cái của người khác đã làm để tìm ra cái của mình. Như vậy, tự học đồng nghĩa với chăm học tích cực.

Ý thức tự học của trẻ có hình thành hay không phụ thuộc vào hoạt động học tập, nghiên cứu của cha mẹ, anh chị trong gia đình. Cha mẹ phải biết cách tự học để dạy lại cho con. Nếu bản thân cha mẹ không có những hoạt động thể hiện sự tư duy như đọc sách báo, học tập… thì không thể dạy cho con ý thức tự học. Sự học là muôn hình, muôn vẻ, ở mọi lúc, mọi nơi; vì thế có rất nhiều cách để giúp con ham học hỏi như cùng trao đổi với con những nội dung mà kiến thức của con chưa vươn tới, giúp con khám phá ra những vấn đề mới, hướng dẫn con biết cách mở rộng bài học trong đời sống…

Nhiều phụ huynh lo lắng về việc các em không thể tự học mặc dù gia đình đã tạo được môi trường học tập lý tưởng. Một bà mẹ tâm sự: “Tôi rất ý thức trong việc làm gương cho con vì thế tôi đã cố gắng tự học lên để nâng cao kiến thức. Thế nhưng con tôi vẫn không ham học. Để theo dõi cháu, tôi đã phải bỏ hết công việc ngồi cùng khi cháu đang học”. Các vị phụ huynh cần nhận biết rằng vấn đề không kém quan trọng trong việc hình thành ý thức tự học là phải giúp các em có động cơ, hoài bão trong học tập, xác định được học vì cái gì, học cho ai? Điều này lý giải cho hiện tượng rất nhiều trẻ em trong những gia đình rất nghèo khó nhưng lại đạt thành tích cao trong học tập, và khá nhiều những em gia đình quá đầy đủ về vật chất, có cha mẹ là những người tích cực làm việc, nghiên cứu nhưng vẫn không ham học.

Tự học là cho bản thân nhưng sáng tạo là hoạt động đem lại lợi ích cho mọi người và là động lực cho phát triển. Tự học chính là tiền đề cho sự sáng tạo bởi trên cơ sở vận dụng, tham khảo những cái đã có để biến thành cái của mình có yếu tố mới, người ta đã thực hiện sự sáng tạo. Ở mức độ thấp hơn, tự học đã tạo ra khả năng chuyển hóa một cách linh hoạt giữa những ngành nghề. Đó chính là sự năng động, sáng tạo luôn biết thích ứng với mọi môi trường.

  Tủ Sách Gia Ðình.